Rối loạn sắc tố da là gì?

Share

1. Khái niệm về rối loạn sắc tố da

Rối loạn sắc tố da hay còn gọi là tăng hoặc giảm sắc tố da. Sắc tố da chính là melanin – một hợp chất tự nhiên bắt nguồn từ các axit amin tự nhiên có trong cơ thể giúp định hình nên màu da, tóc hay mắt của con người; nó cũng định hình nên các sắc tộc da khác nhau trên thế giới do việc xuất hiện tập hợp nhiều hay ít trên cơ thể. Rối loạn sắc tố da là khi trên da xuất hiện những đốm hoặc mảng da tối màu vàng, nâu, đỏ hay sáng trắng, có kích thước và hình dạng khác nhau; là dấu hiệu của việc tăng hoặc giảm sắc tố da – một dạng phản kháng lại với tác nhân gây hại để bảo vệ làn da và các DNA.

Rối loạn sắc tố da và các vấn đề của làn da

Rối loạn sắc tố da và các vấn đề của làn da

Đôi khi việc rối loạn sắc tố da gây mất thẩm mỹ trên da và làm không ít phụ nữ cũng như nam giới thiếu tự tin khi giao tiếp. Việc da bị rối loạn sắc tố cũng đến từ các cơ chế không bình thường của cơ thể như rối loạn nội tiết tố, mang thai, tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng hoặc bị bênh Addison. Trong bài viết này, tôi quan tâm phân tích vấn đề tăng sắc tố da hơn là giảm sắc tố da vì vấn đề này gây ra nhiều lo ngại hơn và nguy hiểm hơn cho da và cơ thể.

2. Các loại tăng sắc tố da

Tăng sắc tố da xuất hiện những nốt, đốm hoặc vùng da tối màu. Việc này không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe nhưng nó cũng có thể là một dấu hiệu cảnh bảo tình trạng da cũng như nội tiết bất thường bên trong cơ thể. Có 3 loại tăng sắc tố da:

   a) Melasma (Sắc tố da nội tiết tố)

Melasma - Sắc tố da nội tiết tố

Melasma – Sắc tố da nội tiết tố

Sắc tố da sậm màu xuất hiện do sự thay thổi hóc môn, có thể ở bất cứ vùng da nào trên cơ thể, thường đi theo mảng da tối màu hoặc một nhóm các nốt tối màu, nhất là vùng mặt và bụng của phụ nữ mang thai. Đối với phụ nữ không mang thai có nội tiết tố bất thường thì Melasma thường xuất hiện ở mặt, nhất là vùng má; tay hoặc cổ.

   b) Sunspots (Tàn nhang, sạm da do ánh nắng mặt trời)

Sunspots - Tàn nhang, sạm da do ánh nắng mặt trời

Sunspots – Tàn nhang, sạm da do ánh nắng mặt trời

Sắc tố da sậm màu do sự tổn thương da bởi tia UV trong ánh nắng mặt trời. Những nốt tối màu hoặc vùng da tối màu xuất hiện khi bị phơi nhiễm trực tiếp ngoài nắng mà không có sự bảo vệ nhất định của kem chống nắng và các dụng cụ chống nắng. Các nốt hoặc mảng da này thường xuất hiện ở mặt và tay – vùng da thường xuyên phơi nhiễm ngoài nắng.

   c) Post-inflammatory hyperpigmentation (Tăng sắc tố sau viêm)

Đây là dạng xuất hiện các vệt hoặc nốt sậm màu đối với những vùng da bị tổn thương, đóng mài và lành lại. Hiện tượng này khá phổ biến đối với bất kì vết thương nào xuất hiện trên da và khó kiểm soat được triệt để.

3. Nguyên nhân dẫn đến tăng sắc tố da – melanin

Nguyên nhân dẫn đến việc tăng sắc tố phổ biến nhất là khi cơ thể sản xuất ra quá nhiều melanin – hợp chất quyết định màu da, mắt và tóc. Cơ chế sản xuất melanin không thông minh như chúng ta tưởng. Việc phơi nắng quá mức hoặc rối loạn nội tiết tố bao gồm cả việc mang thai, bị tổn thương da cũng khiến cơ thể sản xuất ra thêm melanin như một kiểu phản kháng bảo vệ da, thế nhưng cơ chế của cơ thể lại không biết nên sản xuất một lượng như thế nào là đủ hoặc vùng da nào nên nhiều hay ít ra sao. Vì thế mới xuất hiện các vết như nám da, tàn nhang, sạm,…

cơ thể sản xuất ra quá nhiều melanin dẫn đến tăng sắc tố da

cơ thể sản xuất ra quá nhiều melanin dẫn đến tăng sắc tố da

Một số trường hợp xuất hiện tăng sắc tố có liên quan đến ung thư da, những trường hợp này cần có sự chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa để đưa ra nhận định đúng đắn nhất qua việc lấy sinh khiết vùng da tăng sắc tố. Tăng sắc tố da có thể điều trị bằng chế độ ăn uống hoặc thuốc để kiểm soát việc sản xuất melanin trong cơ thể. Ngoài ra một số cơ sở còn khuyến cáo sử dụng kem để điều trị tăng sắc tố da nhưng đây không phải là cách điều trị hiệu quả, chưa kể đến việc phương thức này làm giảm sức đề kháng của da, làm da mỏng đi và để lại nhiều di chứng khó kiểm soát. Hiện nay trên thế giới, phương pháp điều trị tăng sắc tố da hiệu quả nhất đó chính là công nghệ laser.

4. Giảm sắc tố da

Giảm sắc tố da thường hiếm gặp hơn tình trạng tăng sắc tố da. Là hiện tượng trên da xuất hiện các nốt, đốm, vùng da hoặc vệt da sáng màu, đôi khi là trắng, lệch nhiều so với tông màu da bình thường. Nguyên dân dẫn đến việc giảm sắc tố da là do sự thiếu hụt sản xuất melanin trong cơ thể, rối loạn sắc tố da sau viêm. Giảm sắc tố da thường không gây hại cho sức khỏe làn da hay cơ thể, nhưng lại khiến cho diện mạo thiếu hoàn hảo. Một số trường hợp của việc giảm sắc tố da dễ thấy nhất đó bệnh bạch biến (hay bạch tạng), khiến cho trên da xuất hiện nhiều mảng không đồng đều bị sáng màu hoặc cả cơ thể, lẫn màu tóc hay móng tay cũng màu trắng.

Hãy để lại ý kiến của bạn !